از نظر تنوع آهنگهاي ساز نيز، محال اروميه با شهرهاي اقماري اش جايگاه ويژه اي براي خود كسب كرده است. هجراني، خوي امراهي، شكر يازي، تاجري، محترمي. شرقي، قره عيني، اروميه گوزللهمهسي، حلبي، سماعي و روضه گرايلي از آهنگهاي پر كاربرد در بين عاشيقهاي محيط اروميه هستند.
در منطقه اروميه منطقه روستايي دول ديزج در صنعت عاشيقي جايگاه منحصري دارد بطوري كه عاشيقهاي مشهور دولي كه در تاريخ ادبيات نامشان نيز ذكر شده يعني دوللي مصطفي، دوللي محمد و دوللي ابوذر، از اين روستا برخاسته اند و تعداد عاشيقهايي كه در اين مكان و محيط رشد كرده اند را تا حدود 200 نفر هم ذكر كرده اند.
از عاشيقهاي اروميه دوللي ابوذر كه خود از شاگردهاي دوللي مصطفي است به منطقه بورچالي قفقاز رفته و در رشد صنعت عاشيقي در آن مكان و ايجاد آهنگهاي جديد ايفاي نقش كرده كه اين خود. نفوذ هنر عاشيقي اروميه در منطقه قفقاز را نشان مي دهد...
در موزه ایران باستان در تهران و موزه لوور در قسمت تاریخ ایلام به مجسمه های کوچک نوازندگانی با قدمت دو هزاره قبل از میلاد بر می خوریم که همچون عاشیقان ما سرپا ایستاده و ساز خود را برروی سینه نگاهداشته اند. چنین نوازندگانی را که مشابهش را می توان فقط در میان ترکان امروزی پیدا کرد سرنخی از قدمت هنر موسیقی عاشیقی ترکان به دست می دهد. عاشیقان به عنوان راویان دردها، قهرمانیها و داستانهای ملت و گاه در نقش ریش سفیدان وخردمندان قوم خود از قداست و احترام خاصی در بین ملت ترک بر خوردارند. این قداست و احترام را می توان در داستانهایی چون دده قورقود، کور اوغلو و عاشیق غریب و… مشاهده کرد که نقش اصلی از آن عاشیقان است. عاشیق با نامهای متفاوتی همچون اوزان و بخشی در بین ملت ترک شناخته شده است . عاشیق یک نوازنده معمولی نیست. عاشیق، یک ملت است و آنهم ملت ترک...
گون گئدنده آی گلنده گل اوغلوم
جیهان یانار سن گولنده گول اوغلوم
بیر یول واردیر حاق یولودور بیل اوغلوم
یئری بیلمه ک گویو بیلمه ک بیل اوغلوم
چابوک بویو چابوک یئتیش تئز اوغلوم
خایین گزه ن قاراباغدا گز اوغلوم
چاققال گزه ن بو داغلاردا گز اوغلوم
وطنینه گوز دیکه نی از اوغلوم
دوستون کیم دوشمه نین کیم سئز اوغلوم
تاریخینی شرفینله یاز اوغلوم
سننه ن گئده ر سونسوزلوغا یول اوغلوم
دورد بیر یانا سالمالیسا ن قول اوغلوم
اکمه یینی آج اولانلا بول اوغلوم
حارام یئمه حاق اوغروندا اول اوغلوم
چابوک بویو چابوک یئتیش تئز اوغلوم
خایین گزه ن قاراباغدا گز اوغلوم
چاققال گزه ن بو داغلاردا گز اوغلوم
وطنینه گوز دیکه نی از اوغلوم
دوستون کیم دوشمانین کیم سئز اوغلوم
تاریخینی شرفینله یاز اوغلوم
ظولوم دولو سالطاناتدان ائن اوغلوم
ظالیملارا دویمالیسان کین اوغلوم
نفس کی بیر مانطیق یوتان دئو اوغلوم
پاخیل اولما اینسانلاری سئو اوغلوم
چابوک بویو چابوک یئتیش تئز اوغلوم
خایین گزه ن قاراباغدا گز اوغلوم
چاققال گزه ن بو داغلاردا گز اوغلوم
وطنینه گوز دیکه نی از اوغلوم
دوستون کیم دوشمانین کیم سئز اوغلوم
تاریخینی شرفینله یاز اوغلوم
گئچ قارشیما سوز وئر منه سوز اوغلوم.
سیندیر منیم اؤنومده اولان بو سینیر لری.
آلداتما كؤنلومو، ائشیدیر بو هنیرلری .
واغزالدا بیر قاطار كدری ساخلاییب منه،
یولدور، چكیبدی كؤنلومه بیر جوت دَمیرلری.
هاردان بیلیر بو سیرری یازیق دوستاغا دوشن،
كار ساخلاییبلا ر ایندی گؤزو كور اسیرلری.
نه بیر خبر گلیر اوبادان ائل هایاندا دیر،
هاردان آتیر بو دوشمنه ائللر بو تیرلری.
گل بیر جوماق فیكیر باجاسیندان دالاق اونا،
ایندی ییغاق بو توپلوما بیر- بیر بو بیرلری.
آیدین بیلیندیره ك هامی چین قالماسین قارا،
گؤیده گونش كیمی بئله گؤرسون او سیر لری.
آیدین ائلین باشیندا اولار كسگین ایستگی،
علمین زوریلادیر یاتاجاق زور قصیرلری.
وای – وای یاتاندا ائل یئنه ظلمت راحات یاتار،
هایقیر اویاندیراق نبی ، عسكر ،بشیرلری.
چه محنتها کشید از دست این تهران و تهرانی
چه طرفی بست از این جمعیت ایران جز پریشانی
چه داند رهبری سر گشته صحرای نادانی
چرا مردی کند دعوی کسی که کمتراست از زن
الا تهرانیا انصاف می کن خر...تویی یا من
بیله سوار قیزیام، آدیم نسیم . آرخالوگی (باستان شناسی) لیسانسینی بیتیرمیشه م و اوستون لیسانسیمی مرمت و احیا بناها و بافتهای تاریخی ریشته سینده بیتیرمیشه م.بو بلوگی آذربایجانین آرخالوگیسینی، تاریخینی،ادبیات وفولکلورینی تانیتماق ایچین سیزله ره سوناییرام.
